17 Νοεμβρίου 2014

Στροφή του Πούτιν στην Ασία

Ο Ρώσος πρόεδρος, κατά το τελευταίο διάστημα που βρίσκεται στη Άπω Ανατολή (Πεκίνο, Σιγκαπούρη, Αυστραλία) σχεδόν πανομοιοτύπως χαρακτήρισε την συνεργασία της Ρωσίας με την περιοχή της Ασίας και του Ειρηνικού ως κατεύθυνση...


... στρατηγικής προτεραιότητας.

Ο ίδιος, πρότεινε μια σειρά από βήματα για την ανάπτυξη της συνεργασίας με τις ασιατικές χώρες, μεταξύ αυτών και την αύξηση του μεριδίου της συγκεκριμένης περιοχής στο εξωτερικό εμπόριο της Ρωσίας, από το σημερινό 25% στο 40%.

Αυτό δεν σημαίνει πως θα εγκαταλείψει πλήρως την Δύση, αλλά έχει συνειδητοποιήσει πως όσα βήματα και αν γίνουν η καχυποψία θα βαρύνει στις σχέσεις Δύσης-Ρωσίας. Ενδεικτικό δείγμα είναι η συμπεριφορά του Καναδού πρωθυπουργού, προς τον Ρώσο πρόεδρο, σε περιστατικό που δεν έγινε θέμα από τα ελληνικά ΜΜΕ.

Ο κ. Στίβεν Χάρπερ, εμφανίστηκε «πιο Αμερικανός» από τους Αμερικανούς, και όταν συναντήθηκε στην Αυστραλία με τον κ. Πούτιν, του έτεινε χέρι και είπε με απαξιωτικό τρόπο: «Υποθέτω ότι θα σφίξω το χέρι σας, αλλά έχω μόνο ένα πράγμα να σας πω: θα πρέπει να φύγετε από την Ουκρανία». «Δυστυχώς αυτό είναι αδύνατον, γιατί απλούστατα δεν είμαστε στην Ουκρανία! Πώς να φύγουμε από κάπου που δεν πήγαμε;» φέρεται πως απάντησε ο κ. Πούτιν.

Ο πρόεδρος της Ρωσίας, μιλώντας προ ημερών στη Σύνοδο Κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας και Ειρηνικού (APEC), δήλωσε ότι η Ρωσία και οι χώρες της Ασίας και του Ειρηνικού πρέπει να χρησιμοποιήσουν το δυναμικό συνεργασίας που υπάρχει, με σκοπό το κοινό όφελος. Ανέφερε ότι «η Ρωσία, ως τμήμα της περιοχής της Ασίας και του Ειρηνικού, υποχρεούται να κάνει χρήση όλων εκείνων των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, τα οποία προσφέρει αυτό το ραγδαία αναπτυσσόμενο κέντρο οικονομικής, τεχνολογικής και επενδυτικής ισχύος».

Η Ρωσία υποστηρίζει την ιδέα της δημιουργίας μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου Ασίας και Ειρηνικού, και ρίχνει βάρος στην αλληλεπίδραση αυτού του σχήματος με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση. «Θεωρούμε ως σημαντικότατο επίτευγμα της κινεζικής προεδρίας στην APEC, τη συμφωνία συγκεκριμένων βημάτων για τη δημιουργία της μελλοντικής ζώνης ελεύθερου εμπορίου Ασίας και Ειρηνικού», ανέφερε ο πρόεδρος της Ρωσίας στη Σύνοδο Κορυφής.

Ρωσία και Κίνα υπέγραψαν 17 έγγραφα, μεταξύ των οποίων μνημόνιο για προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία στην Κίνα από τα κοιτάσματα της Δυτικής Σιβηρίας. Όπως γράφει η εφημερίδα Kommersant, το συμβόλαιο προμήθειας μέσω της «δυτικής διαδρομής» θα υπογραφεί ως το τέλος του 2015, και ότι από αυτή θα περνούν 30 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως, ενώ προβλέπεται να λειτουργήσει για 30 χρόνια.

Αναλυτές εκτιμούν ότι καθεμιά από τις υπογραφείσες συμφωνίες (κατασκευή υδροηλεκτρικών σταθμών στην Άπω Ανατολή, άνοιγμα γραμμών πίστωσης μεταξύ της Αποταμιευτικής Τράπεζας -Sberbank- της Ρωσίας και της κινεζικής Τράπεζας Εξαγωγών και Εισαγωγών, η κατασκευή εργοστασίων παραγωγής τσιμέντου), υποδηλώνουν ότι η Ρωσία πραγματικά κάνει θεαματικό άνοιγμα προς την πλευρά της Κίνας.

Η στροφή προς Ανατολάς αποτελεί στρατηγική επιλογή της Μόσχας. Η απόφαση της Ρωσίας να ενισχύσει τους οικονομικούς δεσμούς με την Ινδία, το Βιετνάμ, τη Νότια Κορέα και την Κίνα είναι μια καλά μελετημένη στρατηγική που άρχισε να υλοποιείται πολύ πριν από την τρέχουσα κρίση στην Ουκρανία. Η κρίση, επιτάχυνε τις διαδικασίες.

Το πιο σημαντικό βρίσκεται στο «διαζύγιο» της Ρωσίας με τη Δύση. Από μόνο του το γεγονός της στροφής προς τα ανατολικά, είναι μια σωστή -έστω και καθυστερημένη- κίνηση. Δεν μπορούμε να βλέπουμε τον κόσμο μέσα από τα «ευρωπαϊκά» γυαλιά, όταν η κύρια σκηνή των εξελίξεων έχει μετακομίσει στην Ασία. Ωστόσο, εκεί υπάρχει η ιδιαίτερη «ανατολική» πολιτική αρένα, στην οποία η Ρωσία δεν είναι ο ισχυρότερος παίκτης.

Η Κίνα βλέπει τη θέση της στον κόσμο και τις δυνατότητες των υπόλοιπων εταίρων της, μέσα από το τριγωνικό πρίσμα των υπερδυνάμεων: Κίνα - ΗΠΑ - Ρωσία. Η σημασία της καθεμιάς από τις κορυφές του τριγώνου εξαρτάται από τη σχέση της με τις άλλες κορυφές. Και η «γωνία» που χάνει την επαφή με κάποια από τις άλλες δύο, είναι, σύμφωνα με την αντίληψη της Κίνας, η ασθενέστερη. Και είναι περισσότερο εξαρτώμενη από την τρίτη «κορυφή».

Σε αυτήν τη «γεωμετρία», η Μόσχα είναι σημαντικό να κρατήσει την Ουάσιγκτον σαν ένα μοχλό στήριξης, για να διατηρηθεί η ισορροπία με το Πεκίνο και για να αυξήσει το ενδιαφέρον του. Που σημαίνει ότι, ναι μεν στροφή προς την Ασία, αλλά όχι και εχθρότητα με την Δύση. Γι’ αυτό και οι κινήσεις και δηλώσεις του κ. Πούτιν προς την Δύση, δεν παρουσιάζουν επιθετικότητα. Αν βεβαίως, εξακολουθήσουν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας, οι σχέσεις με την Δύση θα οξυνθούν, και τότε η ολοκληρωτική στροφή προς Ανατολάς θα είναι αναγκαία.
Ο Μακεδών