Η απόφαση απόδοσης της κυριότητας του κτιρίου και οικοπέδου της εταιρίας, φέρνει στην επικαιρότητα μια κατάσταση, που διαμορφώθηκε κατά τη δεκαετία του 1980 με κίνητρα ανιδιοτελή. Μόνο που, οι υπερβολές αλλά και οι παραλείψεις που παρατηρήθηκαν, κατέστησαν το μέτρο από ανεφάρμοστο έως και ζημιογόνο για πλήθος πολιτών. Ο δήμος Θεσσαλονίκης αποφάσισε το 1984 την απαλλοτρίωση...
... του χώρου (3,5 περίπου στρεμμάτων) της εταιρίας, προκειμένου ένα μέρος του να διατεθεί για την ανέγερση σχολικού κτιρίου και το άλλο να καταστεί χώρος πρασίνου. Πέρασαν 26 χρόνια από τότε και ουδεμία δημοτική αρχή ενδιαφέρθηκε να εξοικονομήσει το αναγκαίο τίμημα αποζημίωσης, προκειμένου να δημιουργήσει πάρκο, που τόσο έχει ανάγκη η περιοχή.
Κατά την ίδια χρονική περίοδο, δεκάδες δήμαρχοι σ’ όλη την Ελλάδα περιέρχονταν την επικράτειά τους και αποφάσιζαν ποια από τα οικόπεδα των δημοτών τους θα χαρακτηριστούν χώροι πρασίνου και τα δέσμευαν. Δεν έχει σημασία που δεν ανέγραφαν τα σχετικά κονδύλια για την αποζημίωση των ιδιοκτητών στον προϋπολογισμό του Δήμου. Που να βρεθούν τα αναγκαία ποσά; Αρκούσε, που στα μάτια των περιοίκων παρίσταναν τους οικολογούντες που φροντίζουν για την βελτίωση της ποιότητας ζωής των δημοτών. Γεγονός, που μεταφράζεται σε ψήφους.
Ελάχιστοι σκέφτηκαν, ότι υπήρχαν και ιδιοκτήτες αυτών των χώρων, που τους στερούσαν ένα εισόδημα, ίσως και το μοναδικό. Και μόνον τώρα, που οι δήμοι άφησαν ανεκμετάλλευτη την προθεσμία που τους έδωσε ο νόμος για να τους αποζημιώσουν, μπορούν οι ιδιοκτήτες να προσφύγουν στα διοικητικά δικαστήρια για να επαναποκτήσουν την κυριότητα της περιουσίας τους. Και, ώ της υποκρισίας, ο δήμος Θεσσαλονίκης αποφάσισε τον επαναχαρακτηρισμό ως χώρου πρασίνου του ίδιου οικοπέδου που έχασε δικαστικά. Είκοσι τέσσερα χρόνια δεν ήσαν αρκετά για αξιοποίηση της περιοχής. Τη λύση θα δώσουν πάλι τα δικαστήρια.
Δεν είναι μεμονωμένη αυτή η περίπτωση, γι’ αυτό και ασχολούμαστε μ’ αυτήν. Και για ένα άλλο λόγο. Διότι υπάρχουν περιπτώσεις, όπου είναι φανερό ότι ενώσεις πολιτών απαιτούν τον χαρακτηρισμό οικοπέδων ως χώρων πρασίνου, με υποκρυπτόμενο δόλο να μη ανεγερθεί εκεί οικοδομή και τους… στερήσει τη θέα! Υπάρχει περιστατικό, όπου ενώ είχαν υψωθεί τσιμεντένιες κολόνες θεμελίων σε οικόπεδο, αγοράστηκε αυτό από δήμαρχο και έγινε πάρκο. Μπράβο, θα αναφωνούσαμε, αν η παρακείμενη οικοδομή που αναβαθμίστηκε, δεν στέγαζε συμπτωματικά δημοτικό σύμβουλο της αντιπολίτευσης. Κι αυτή η σύμπτωση δημιούργησε υπόνοιες, οι οποίες επιτάθηκαν όταν ο σύμβουλος, κατέστη ήπιος στην αντιπολιτευτική του τακτική.
Υπερβολές παρατηρήθηκαν και στον χαρακτηρισμό των διατηρητέων. Ο σχετικός νόμος διακρίνεται για το χιούμορ του. Διότι μεταξύ άλλων χαρακτηρίζει «ως διατηρητέα, μεμονωμένα κτίρια ή τμήματα κτιρίων ή συγκροτήματα κτιρίων, ως και στοιχεία του περιβάλλοντος χώρου αυτών, όπως αυλές, κήποι, θυρώματα και κρήνες…».
Σε μια επίσκεψή μου στην Ξάνθη, πρόσεξα μια ερειπωμένη μονοκατοικία στο κέντρο της πόλης, που ασχήμαινε την όλη εικόνα. Σε σχετική ερώτησή μου, μου απάντησαν ότι είναι διατηρητέα η… αυλόπορτα! Δεν φανταζόμουν ότι θα δινόταν ερμηνεία στο νόμο, να διατηρείται ημικατεδαφισμένη οικοδομή, εξαιτίας της περίτεχνης αυλόπορτάς της!
Είναι φυσικό, επίσης, εφόσον ο νόμος αναθέτει στον ιδιοκτήτη του διατηρητέου τη συντήρησή του, η οποία απαιτεί κατά κανόνα εξειδικευμένες εργασίες, που με τη σειρά τους συνεπάγονται υπέρογκες δαπάνες, οι ιδιοκτήτες να προτιμούν να καταστήσουν τα υπό την κατοχή τους διατηρητέα κατεδαφιστέα με σκοπό τον αποχαρακτηρισμό τους, παρά να εμπλακούν σε μια δαπανηρή και χρονοβόρα διαδικασία για να τύχουν κρατικής επιδότησης.
Για κατακλείδα, έμεινε το άλλο υποκριτικό που συμβαίνει. Θεωρητικά, κάποια κτίρια λογίζονται διατηρητέα για να αναδείξουν τα πολιτιστικά στοιχεία που έχει η εξωτερική τους εικόνα. Με μια φευγαλέα ματιά στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, θα δείτε παραδοσιακά διατηρητέα κτίρια, γεμάτα από διαφημιστικές πινακίδες -παρά το νόμο- με την πρόσοψή τους να μη διακρίνεται! Ίσως, όμως, να θεωρούνται διατηρητέες οι διαφημιστικές πινακίδες…
Ο Μακεδών
Για την αντιγραφή «Σάρισσα»
